30.05.2022 Śląski Urban Lab
Urban Lab to rozwijany od kilkunastu lat koncept badawczo-rozwojowy, który od niedawna zaczyna być realizowany w wielkich miastach w Polsce. Urban Laby powołały już samorządy Rzeszowa i Gdyni, a ostatnio powstał także lab w Toruniu, powołany przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
Śląski UrbanLab z siedzibą w Gliwicach, będący wspólną inicjatywą Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej, Centrum Inicjatyw Społecznych CIS Gliwice oraz Kongresu Ruchów Miejskich, jest miejscem w mieście a zarazem platformą współpracy skupiającą przedstawicieli samorządów, nauki, lokalnych organizacji społecznych, mediów i biznesu. Funkcjonuje jako thinktank i zespół badawczy prowadzący działania z aktywnym udziałem mieszkańców miast regionu. Jego celem jest wykorzystanie potencjału różnych uczestników miejskiego życia dla poprawy funkcjonowania miast poprzez wzmacnianie relacji i wspieranie współpracy.
Śląski Urban Lab jest jednocześnie projektem naukowym (narzędziem badawczo-wdrożeniowym), oraz miejscem tworzenia innowacji społeczno-technologicznych, dzięki wielosektorowej konstrukcji, opierającej się na koncepcji poczwórnej helisy, ma szansę wywoływać efekt synergii i społecznej kreatywności, szczególnie ważny obecnie dla poszukiwania rozwiązań w sytuacjach kryzysowych, w poszukiwaniu nowej wizji rozwoju miast.
Dla samorządów regionu Śląski Urban Lab jest punktem dostępu do ekspertów, dla naukowców i przedstawicieli biznesu - miejscem styku z realnymi problemami miasta. Jako miejsce w przestrzeni miejskiej Gliwic jest punktem spotkania, dyskusji, warsztatów prelekcji i innych form wymiany myśli, informacji, formułowania diagnoz i tworzenia pomysłów na lepsze funkcjonowanie miast. Na co dzień działa jako Punkt Mieszkańca - miejsce, gdzie mieszkańcy mogą otrzymać wsparcie w sytuacjach kryzysowych.
O założeniu Śląskiego Urban Labu przedstawiciele instytucji powołujących poinformowali 29 czerwca 2022 na konferencji prasowej w ramach World Urban Forum w Katowicach (zdjęcia).
Oficjalnie Śląski Urban Lab został powołano do życia 30 maja 2022, jednak praktyczny zalążek UrbanLabu wypracowany został przez współdziałanie zaangażowanych osób z Centrum Inicjatyw Społecznych, Politechniki Śląskiej, gliwickiego biznesu oraz aktywnych w życiu społecznym lokalnych polityków i społeczników. Wcześniejsze działania grupy inicjatywnej zaowocowały kilkoma już działającymi projektami naukowo-wdrożeniowymi, z których najważniejszym jest Punkt Mieszkańca. Jest on rozszerzeniem i kontynuacją bardzo dobrze funkcjonującego do końca maja 2022 Punktu Pomocy Ukrainie, prowadzonego od wybuchu wojny przez CIS Gliwice (na zlecenie gliwickiego samorządu).
Projekt Śląskiego Labu zakłada szeroką współpracę międzysektorową z udziałem uczelni wyższych, jednostek naukowych, thinktanków, samorządów lokalnych i organizacji społecznych ukierunkowaną na budowanie i inspirowanie nowej wizji rozwoju miast, opartej na solidnej, naukowej diagnozie. Dotychczas zaangażowanie w realizację przedsięwzięcia zadeklarowały Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia oraz Obserwatorium Procesów Miejskich i Metropolitalnych, działające przy Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
W ciągu ostatnich dwu miesięcy Urban Lab nawiązał kontakt z grupami aktywnych mieszkańców z kilku miast regionu, swoje zainteresowanie współpracą wyrazili samorządowcy, odbyły się już pierwsze spotkania z mieszkańcami, ukierunkowane na zbudowanie różnych form oddolnego działania w Gliwicach.
W planach na najbliższy czas znajdują się tak projekty edukacyjne jak i warsztaty z mieszkańcami oraz imprezy kulturalne, których celem jest np. zwrócenie uwagi na wagę dziedzictwa kulturowego miast w tworzeniu ich lokalnej tożsamości (najbliższa impreza odbędzie się 18 września 2022 w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa).
(oprac. Agnieszka Bugno-Janik)
